Gdy rozmowa utknęła – czym jest mediacja rodzinna

Bywa, że małżonkowie albo rodzina utknęli w sporze tak bardzo, że każda rozmowa kończy się kłótnią albo milczeniem. Każdy ma swoje racje, emocje rosną, a rozwiązania nie widać. W takiej sytuacji może pomóc ktoś trzeci – mediator.

Skąd się biorą konflikty

Konflikt zwykle zaczyna się od rozczarowania: zawiedzionych oczekiwań, poczucia, że nie jestem rozumiany, upokorzenia. Ludzie bronią się przed tym różnie – próbują zrozumieć drugą stronę, udają, że wszystko jest w porządku, uciekają w pracę czy telefon, albo milkną na długo, żeby coś wymusić. Gdy to nie działa, wybucha otwarty konflikt.

Nie każdy konflikt jest jednak zły. Jeśli spieramy się o to, jak coś zrobić – może on nawet zbliżyć ludzi do siebie. Niszczący jest dopiero wtedy, gdy chodzi już tylko o to, żeby wygrać i zranić drugą stronę.

Czym jest mediacja

Słowo „mediacja” pochodzi od greckiego określenia kogoś pośredniczącego, neutralnego, nienależącego do żadnej ze stron. Mediacja to spokojna, uporządkowana rozmowa z udziałem bezstronnego mediatora, który pomaga stronom:

• nazwać to, o co naprawdę toczy się spór,
• usłyszeć potrzeby i obawy każdej ze stron,
• wymyślić różne możliwe rozwiązania,
• dojść do porozumienia, które obie strony uznają za dobre.

Najważniejsze zasady mediacji to:

• dobrowolność – nikt nie może być do niej zmuszony i w każdej chwili można zrezygnować;
• poufność – to, co zostało powiedziane w mediacji, w niej zostaje;
• bezstronność – mediator nie trzyma niczyjej strony;
• neutralność – mediator nie narzuca rozwiązań; decyzje podejmują sami zainteresowani.

Co daje mediacja

Rozwiązania wypracowane wspólnie są zwykle trwalsze niż narzucone z zewnątrz, bo każda ze stron czuje się za nie odpowiedzialna. Mediacja uczy rozmawiać, obniża napięcie, pozwala bezpiecznie wyrazić trudne emocje i skupić się na przyszłości. Szczególnie ważne jest to, że chroni dzieci – pomaga rodzicom zobaczyć ich potrzeby, nawet gdy sami są w sporze.

Mediacja przydaje się w wielu sprawach rodzinnych: przy konfliktach małżeńskich, w sporach o opiekę nad dziećmi i kontakty z nimi, przy podziale majątku czy spadku, w napięciach między pokoleniami.

Czy mediacja to droga do rozwodu?

Nie. Mediacja nie jest przyczyną rozpadu małżeństwa – jest sposobem rozwiązywania konfliktu. Może pomóc małżonkom, którzy się wahają, uporządkować wzajemne oczekiwania i odnaleźć drogę do pojednania. A gdy rozstanie już nastąpiło, pomaga przejść przez nie z jak najmniejszą krzywdą dla wszystkich, zwłaszcza dla dzieci.

Warto pamiętać, że mediacja nie jest właściwa tam, gdzie jest przemoc – wtedy pierwsze jest bezpieczeństwo. Często też dobrze, gdy po mediacji małżonkowie podejmą terapię, bo trudności, które doprowadziły do sporu, zwykle mają głębsze korzenie.

Mediacja a duszpasterstwo

Mediator – także osoba duchowna – zachowuje pełną neutralność: nie ocenia moralnie wyborów stron i niczego nie narzuca. Rozmowa mediacyjna toczy się na poziomie ludzkich spraw, potrzeb i porozumienia. Dobrze przeprowadzona mediacja może jednak otworzyć drogę do pojednania – także z Bogiem – i do dalszej, duszpasterskiej rozmowy.

Jeśli Wasza rodzina potrzebuje pomocy w trudnym sporze, warto poszukać profesjonalnego mediatora rodzinnego (listy stałych mediatorów prowadzą sądy okręgowe). Można też porozmawiać z kapłanem – termin przez kancelarię: tel. 77 474 69 71.

„Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi” (Mt 5, 9).

Wpis powstał na podstawie artykułu ks. Pawła Landwójtowicza „Wartość metody mediacyjnej w perspektywie duszpasterskiego poradnictwa rodzinnego”.